'De Visfontein' van Sheng-Wen Lo en Thijs de Zeeuw voor het Merwedekanaal
Gepubliceerd op
Wat voor kunst komt er aan het Merwedekanaal? Na een maandenlang traject waarin er ruimte is gemaakt voor experiment, een kunstwerkgroep en een kunstopdracht, presenteerden de kunstenaars Maud van den Beuken, Suzette Bousema en Sheng-Wen Lo & Thijs de Zeeuw (werkzaam als duo) onlangs hun schetsontwerpen. Alle kunstenaars wisten op hun eigen manier het leven in en rondom het Merwedekanaal zichtbaar, voelbaar en tastbaar te maken. Ze introduceerden een wisseling van perspectief waarin er niet alleen óver het Merwedekanaal gesproken wordt, maar het kanaal als het ware ‘terugspreekt’ en de vorm van de kunstwerken mede bepaalt. De kunstenaars deelden hun artistieke ideeën en hadden ook nagedacht over de eventuele samenwerkingen met de lokale omgeving en de risico’s voor het plaatsen van kunst in de openbare ruimte. Welk kunstwerk het uiteindelijk gaat worden is nog niet bekend en deze keuze ligt bij de kunstwerkgroep. Dit maakt het extra bijzonder dat Gemene Grond al wel de stille kracht van de verschillende schetsontwerpen kan delen. Daarbij is het belangrijk te benadrukken dat de schetsvoorstellen ideeën zijn en dat er in de nadere uitwerking nog veranderingen kunnen worden doorgevoerd.
Schetsontwerp ‘de Visfontein’ van Sheng-Wen Lo en Thijs de Zeeuw
Sheng-Wen en Thijs begonnen vanuit een kritische reflectie, “als wij oprecht willen luisteren naar de stem van het water zullen wij ook moeten accepteren dat het water misschien niet altijd even blij is met ons. Luisteren betekent dus ook een ongewenst antwoord serieus nemen.” In hun voorgaande werk ‘Stem voor de Paling’ (2019) wisten de kunstenaar en landschapsarchitect de kijker via kunst op een humoristische manier uit evenwicht te brengen. In het schetsontwerp van het Merwedekanaal willen zij zich verder verdiepen in het creëren van onvermijdelijke ervaringen waardoor men zich bewuster wordt van het onderwaterleven in de buurt.
Ze presenteerden de Visfontein als feestelijk en soms een beetje ontregelend en stellen voor om een reeks fonteinen te plaatsen langs de westzijde van het Merwedekanaal, aangestuurd door een onderwatercamera. De fonteinen worden geactiveerd door vissen; wanneer deze langs de camera zwemmen, beginnen de fonteinen korte, gechoreografeerde waterstralen te spuiten. Mensen die op een speciaal geplaatst bankje zitten of zich op het water in de buurt van de fonteinen bevinden kunnen dan natgespoten worden. "Symbolisch gezien eigent de vis zich via de reeks fonteinen een strook van zijn onderwaterterritorium toe,” geeft het duo aan.
Wanneer we spreken over het verbinden van bewoners met de natuur, gaat het volgens Sheng-Wen en Thijs meestal om een gecureerde natuur, "overzichtelijk, beheer(s)baar, geselecteerd voor menselijk gebruik en ontdaan van haar autonomie. De natuur onder water in het Merwedekanaal is geen van deze dingen: ze is onzichtbaar, oncontroleerbaar en onverschillig tegenover de mens. Dit werk maakt die vaak over het hoofd geziene ecologie zichtbaar en geeft haar een kort moment de overhand.”
In het plan is rekening gehouden met de verschillende soorten lokale vissen zoals een snoek, baars, zwartbekgrondel of een paling. Via een visdetectiesysteem aan data- en stroomkabels kunnen de fonteinen verschillende vormen water sproeien afhankelijke van de vis die voorbij zwemt. Sheng-Wen en Thijs zeggen, "zo gaat het water van Merwede echt leven, want net als wij wil iedere vis weer net iets anders."
Klik hier voor een simulatie van de visfontein waarin gebruikers de fontein zelf kunnen besturen en ontdekken.
