'Monument voor het onzichtbare leven' van Suzette Bousema voor het Merwedekanaal
Gepubliceerd op
Wat voor kunst komt er aan het Merwedekanaal? Na een maandenlang traject waarin er ruimte is gemaakt voor experiment, een kunstwerkgroep en een kunstopdracht, presenteerden de kunstenaars Maud van den Beuken, Suzette Bousema en Sheng-Wen Lo & Thijs de Zeeuw (werkzaam als duo) onlangs hun schetsontwerpen. Alle kunstenaars wisten op hun eigen manier het leven in en rondom het Merwedekanaal zichtbaar, voelbaar en tastbaar te maken. Ze introduceerden een wisseling van perspectief waarin er niet alleen óver het Merwedekanaal gesproken wordt, maar het kanaal als het ware ‘terugspreekt’ en de vorm van de kunstwerken mede bepaalt. De kunstenaars deelden hun artistieke ideeën en hadden ook nagedacht over de eventuele samenwerkingen met de lokale omgeving en de risico’s voor het plaatsen van kunst in de openbare ruimte. Welk kunstwerk het uiteindelijk gaat worden is nog niet bekend en deze keuze ligt bij de kunstwerkgroep. Dit maakt het extra bijzonder dat Gemene Grond al wel de stille kracht van de verschillende schetsontwerpen kan delen. Daarbij is het belangrijk te benadrukken dat de schetsvoorstellen ideeën zijn en dat er in de nadere uitwerking nog veranderingen kunnen worden doorgevoerd.
Schetsontwerp ‘Een monument voor het onzichtbare leven in het Merwedekanaal’ van Suzette Bousema
Suzette visualiseert met haar kunst ecologische vraagstukken in samenwerking met wetenschappers. Ze focust zich op onderwerpen waarbij het moeilijk is om je ertoe te verhouden, omdat ze te groot, te klein, onzichtbaar of te abstract zijn. Met werken zoals ‘Mapping Dutch Water’ (2023) heeft ze zich de afgelopen jaren gericht op waterkwaliteit en leerde ze dat slechts 20% van het oppervlaktewater in Nederland voldoet aan Europese Normen.
In de opdracht voor het Merwedekanaal raakte ze geïnspireerd door vragen over (niet-menselijke) buren, verbondenheid door water en perspectieven op het verleden, heden en de toekomst. Gelijk moest ze denken aan microscopische organismen en ze zegt, “Zij zijn de eerste levensvorm op aarde en ook zullen ze, lang nadat de mens is uitgestorven, achterblijven. In de periode dat wij mensen hier zijn, zijn ze een goede graadmeter voor onze invloed op de rest van de natuur. Als er een disbalans in het ecosysteem is kunnen ze met het blote oog zichtbaar worden, zoals bij blauwalg. Vaak zien we ze niet, maar ze zijn er altijd."
Suzette's idee is om een monument te maken over de microscopische organismen in het Merwedekanaal. Samen met onderzoeker Yuri Sinzato van het FluidLab van de UvA, heeft ze watermonsters genomen in het Merwedekanaal en deze onderzocht. In augustus 2026 vonden ze blauwalg en door deze koloniën onder de microscoop te bekijken en een 3Dscan van te maken, kwamen er allerlei complexe en grote vormen aan het licht. Voor het monument wil Suzette de schaal tussen mens en microscopisch organisme omdraaien door de sculptuur groter dan de mens te maken. Zo zullen buurtbewoners een vergroot perspectief krijgen op een hele kleine levensvorm in het Merwedekanaal; de micro-organismen.
