Kunst voor de Agoraschool
– voortdurend
Wat als een schoolgebouw niet alleen muren en lokalen biedt, maar ook een plek is om stil te staan bij wat we voelen, missen of niet kunnen uitleggen? Dingen zoals verbondenheid, rituelen of afscheid. In Merwede komt er binnenkort een nieuw schoolgebouw voor de Agoraschool. De bouw is de aanleiding voor een bijzondere kunstopdracht, waarvoor kunstenaar Jonathan Straatman is aangetrokken. Het kunstwerk zal binnen het schoolgebouw gerealiseerd worden. Maar er is vanaf het begin aandacht voor degenen voor wie het bedoeld is: de kinderen.
De opdracht
De kunstopdracht is mogelijk dankzij de gemeentelijke percentageregeling, die sinds 1954 bepaalt dat een klein deel van het bouwbudget van gemeentelijke gebouwen wordt besteed aan kunst. Dit gaat altijd in overleg met de gebruikers van het gebouw. In dit geval is er gekozen voor een aanpak die past bij de visie van Agora én bij het kunstprogramma Gemene Grond. Belangrijk is gedeeld eigenaarschap en actieve betrokkenheid van leerlingen. De kunstopdracht is voortgekomen uit het residentieprogramma van Merve Bedir: Commoning Merwede.
Het proces
De leerlingen hebben zelf de opdracht aan de kunstenaar bedacht. In een serie workshops onderzochten leerlingen vragen als: hoe maak je contact met iets dat je niet kunt zien, maar wel kunt voelen? De workshops waren onder begeleiding van Merve Bedir, Marcel Machielse en Huib Haye van der Werf. Het leverde tastbare resultaten op: totems, bruggen, schommels, bomen – symbolen van overgang en verbinding. Opvallend was dat de kinderen niet voor zichzelf ontwierpen, maar voor toekomstige generaties. Ze werkten aan iets wat blijft, ook als zij straks weg zijn. De resultaten van deze workshops zijn vertaald in de opdrachtbeschrijving aan de kunstenaar.
Als de kunstenaar aan de slag gaat, zal hij weer nieuwe leerlingen betrekken bij het ontwerp- en maakproces. Het uiteindelijke kunstwerk zal door toekomstige generaties leerlingen steeds opnieuw kunnen worden geïnterpreteerd en toegeëigend. Een werkwijze waarin co-creatie, collectief eigenaarschap en gedeeld auteurschap centraal staan.
Over de kunstenaar
Jonathan Straatman (1990) studeerde af aan de HKU en maakt ruimtelijke installaties waarin je kunt ronddwalen, verdwijnen en even op adem kunt komen. Zijn werk sluit vaak aan op bestaande architectuur en gaat een directe relatie aan met de omgeving en haar gebruikers. Hij werkt met pure materialen zoals hout, staal, glas, stuc, en verf.
Eerder realiseerde hij met bewoners van het asielzoekerscentrum in Utrecht het kunstwerk In Between, een reeks kijkdozen die samen met de bewoners is gemaakt en het leven tussen twee werelden verbeeldt. Thema’s als herinnering, verstilling en ‘tussenruimte’ keren vaak terug in zijn werk. Juist die gevoeligheid maakt Jonathan Straatman een passende kunstenaar voor dit project. Samen met de kinderen gaat hij nu aan de slag om te onderzoeken wat een kunstwerk voor een school kan zijn. Niet alleen als vorm, maar als plek van betekenis, een brug naar een andere wereld.
Uitvoerend team
Kunstenaar: Jonathan Straatman
Strategisch Leider Onderwijstransitie Agora: Els Mast
Artistiek Team Gemene Grond (ABKV): Carlijn Diesfeldt
Projectleider Culturele Zaken Gemeente Utrecht: Carolien de Boer
Mede tot stand gekomen met een bijdrage van
Gemeente Utrecht
